Ruim 42% van de 12 miljoen inwoners van Rio woont in sloppenwijken (favelas). Velen van hen leven onder de absolute armoedegrens en hebben geen toegang tot gezondheidszorg en  onderwijs. Zij leven op straat of in sloppenwijken en werken veelal op vuilnisbelten.

 

De afgelopen jaren wordt Rio de Janeiro geteisterd door veldslagen tussen drugsbendes en politie. Het dagelijkse leven in de favela’s wordt erdoor bepaald. Er vallen dagelijks veel slachtoffers, zowel onder onschuldige burgers, als onder de politie en de bendeleden.

 

Meer dan 8,5 duizend jongeren werken in Rio als soldado (kindsoldaat). Zij worden door de drugsmaffia geronseld om zwaar bewapend de boca de fumo (drugsverkooppunten) te verdedigen tegen invallen van de politie of concurrerende drugsbendes. Kinderen zijn soms amper acht jaar oud;  20% van hen is meisje. Meer dan 80% van deze kindsoldaten haalt hun 21ste verjaardag niet.

 

Als meisjes niet als soldado meewerken, worden zij makkelijk verleid om het vriendinnetje van een drugsbaas (mina) te worden. De meisjes zijn soms pas 10 jaar oud. Ze worden aangetrokken door de status om ‘vrouw’ van een drugsbaas te zijn. Zodra zij zwanger raken, worden zij gedumpt door de drugsbaas. Als gevolg daarvan, projecteren de meisjes vaak hun afkeer van hun ex op het kind.

Ruim 20 jaar geleden richtte de Nederlander Nanko van Buuren in Rio de organisatie IBISS op om te strijden tegen de sociale en maatschappelijke uitsluiting van grote groepen mensen.
 

Zo zet IBISS zich ook in om de destructieve vorm van kinderarbeid (drugssoldaten) een halt toe te roepen  en heeft daarom het programma Soldados nunca Mais (Nooit meer Kindsoldaat) ontwikkeld. Via sport-, muziek- en dansprojecten komen de IBISS-medewerkers met de kindsoldaten in contact en begeleiden hen naar school en arbeidsgerichte trainingen.

Lees hier het artikel en bekijk de documentaire van NOS Studio Sport Verslaggever Jan Roelofs.


 

  

Steeds meer soldados geven te kennen dat ze de oorlog de rug toe zouden willen keren. Zij worden immers dagelijks geconfronteerd met de dood van collega’s. De medewerkers van het programma Soldados nunca Mais van IBISS ontvangen veel verzoeken om hen te helpen veilig uit te stappen. In de eerste maanden van 2008 hebben maar liefst 172 soldados en 5 traficantes (bazen) de drugshandel verlaten.

De succesvolle introductie in 2005 van een IBISS-straattennisproject in een favela en de sportveldjes in andere favela’s laat zien dat sport een interessant middel is om ook vrouwelijke soldados en minas te bereiken. Ze voelen zich er veilig en weten gemakkelijk de weg erheen te vinden.

  

 

 


IBISS wil in de wijk Jardim América in Rio de Janeiro een playground bouwen voor sport, dans en andere activiteiten. Hiermee wil IBISS in contact komen met vrouwelijke soldados en minas: jonge meisjes die vriendinnetjes zijn van drugsbazen. Lees hier het artikel in Trouw: ‘Relatie met Drugsdealer geeft status’

Onder professionele begeleiding van IBISS verlaten deze jonge meiden een leven in geweld en criminaliteit en wordt er gezamenlijk gewerkt aan een nieuwe toekomst d.m.v. therapie, opleiding en arbeidsgerichte training. 

De playground in de wijk Jardim América heeft ook een functie voor de zes omliggende favela’s: Beira Rio, Gringolândia, Ficape, Dique, Terra Encantada en Furquim Mendes. Op de betreffende locatie staat een skelet van een oude loods van de voormalige fabriek. Hier moet een betonnen vloer gegoten worden van 60 bij 20 meter en met 10 cm gewapend beton. De oude pilaren van de voormalige loods moeten worden verhoogd en er moet een gegalvaniseerd dak worden aangebracht. De playground biedt mogelijkheden voor volleybal, zaalvoetbal, basketbal, handbal, tennis, ritmische gymnastiek, street dance, etc. De te geven sporten zullen in overleg met de doelgroep worden ontwikkeld. Twee ex-gedetineerde vrouwen volgen op dit moment een cursus ‘Educador Esportivo” (sportbegeleider) en zullen het project draaien en de meiden trainen. Tijdens projectperiode zullen 5 medewerkers van het programma Soldados nunca Mais worden opgeleid tot assistent trainers. Er zijn in het kader van dit programma contacten gelegd met de programma's Soldados nunca Mais,  Sou Menina e Mãe (Ik ben Meisje en Moeder) en Educação Supletiva (Arbeidsgerichte training).

- eind december 2010 is de playground klaar en in gebruik;
- in het eerste jaar zullen ruim 200 vrouwelijke ex-soldados en minas gebruik maken van de playground om zich middels sport weer buiten de drugswereld en de georganiseerde misdaad te vinden
- na 1 jaar moeten 150 deelnemers hun leven als soldado en mina definitief de rug hebben toegekeerd;
- van de 150 zullen er 50 bemiddeld moeten zijn naar de arbeidsmarkt, en moet de rest (100) gestart zijn met arbeidsplekgerichte training;
- 50 ex-minas zullen deelnemen aan de cursus ‘Hoe voed ik mijn kind op?” van het programma “Sou Menina e Mae”;
- Indirect zullen circa 2000 andere meiden worden bereikt en preventief bewust gemaakt van het betere alternatief voor een leven als mina of soldado.

Op de lange termijn zijn er veel positieve resultaten te verwachten:
- vrouwen gaan op verantwoorde wijze om met hun kinderen;
- minder sterfgevallen onder kinderen, omdat de kinderen en jongeren weg van de straat en de drugshandel zijn;
- meer sociale samenhang en sociaal gedrag. Samen sporten betekent samenwerken, met elkaar rekening houden, je aan spelregels houden, etc.;
- aan sport kan gemakkelijk preventieve gezondheidszorg gekoppeld worden: Aids-preventie, TBC-bestrijding, etc.;
- via sport kan informele educatie rond spelregels gegeven worden en daarmee kan een brug geslagen worden naar het openbare onderwijs;
- via sport kan aan reïntegratie in de familie en/of wijk van herkomst gewerkt worden;
- wanneer één van de jongeren een echte ster blijkt te zijn, kan IBISS er aan meewerken